Rakibin Aşırı Düşük Teklifi Kabul Edildi: Nasıl İtiraz Edilir?

İhalede en düşük teklifi veren firma siz değilsiniz. Daha düşük fiyat veren rakipten aşırı düşük teklif açıklaması istendi ve idare bu açıklamayı yeterli bularak ihaleyi rakibinizin üzerinde bıraktı.

Peki süreç burada biter mi?

Hayır.

Bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından kabul edilmiş olması, açıklamanın mutlaka kamu ihale mevzuatına uygun olduğu anlamına gelmez.

Rakibin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunduğunu düşünüyorsanız, şartları oluştuğunda idareye şikâyet ve devamında Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusu yapılabilir.

Ancak burada kritik nokta sadece “rakibin fiyatı çok düşük” demek değildir.

Başarılı bir başvurunun merkezinde şu soru vardır:

Rakibin aşırı düşük teklif açıklamasında hangi maliyet bileşeni, hangi belge veya hangi hesaplama neden mevzuata aykırı?

Rakibin Aşırı Düşük Teklifine İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylem nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığını ya da uğrama ihtimali bulunduğunu ileri süren aday ve isteklilerin şikâyet ve itirazen şikâyet yollarına başvurabilmesi mümkündür.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiası da başvurunun konusu olabilir.

Nitekim Kamu İhale Kurulunun 2026 yılında verdiği kararlarda; ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki fiyat teklifleri, maliyet hesaplamaları, araç giderleri, sigorta giderleri, bakım-onarım maliyetleri, işçilik hesapları ve tevsik edici belgeler gibi çok sayıda unsurun incelendiği görülmektedir.

“Bu Fiyata Bu İş Yapılmaz” Demek Yeterli Değil

Aşırı düşük tekliflere yönelik itirazlarda en önemli hatalardan biri, başvuruyu yalnızca fiyat farkı üzerine kurmaktır.

Örneğin;

“Bizim teklifimiz 20 milyon TL, rakibin teklifi 14 milyon TL. Bu işin 14 milyon TL'ye yapılması mümkün değildir.”

şeklindeki bir yaklaşım tek başına güçlü bir hukuki iddia oluşturmaz.

Çünkü incelenmesi gereken yalnızca rakibin toplam teklif fiyatı değildir.

Asıl mesele, bu fiyatın hangi maliyet hesabı ve hangi belgelerle açıklandığıdır.

Dolayısıyla itirazın mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Kamu İhale Kurulu kararlarında da hangi işlemin hangi nedenle hukuka aykırı olduğunun ortaya konulmaması ve yalnızca genel ifadeler kullanılması başvuru açısından ciddi risk oluşturmaktadır.

Rakibin Aşırı Düşük Açıklamasında Neler İncelenebilir?

İhalenin türüne ve açıklama istenen bileşenlere göre inceleme alanı değişebilir.

Ancak uygulamada özellikle aşağıdaki noktalar kritik hale gelmektedir.

1. Fiyat Teklifleri

Rakip firma üçüncü kişilerden aldığı fiyat teklifleriyle maliyet açıklaması yaptıysa;

• fiyat teklifinin mevzuata uygun olup olmadığı,

• teklifi veren firmanın ilgili alanda faaliyet gösterip göstermediği,

• fiyat teklifindeki mal veya hizmet ile açıklanan giderin gerçekten aynı olup olmadığı,

• meslek mensubu tarafından yapılması gereken işlemlerin usulüne uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,

• dayanak tutanak ve kayıtların uygunluğu

kontrol edilebilir.

2026 tarihli Kurul kararlarında bu başlıkların doğrudan uyuşmazlık konusu olduğu görülmektedir.

2. İşçilik Hesapları

Personel çalıştırılacak işlerde işçilik giderleri aşırı düşük teklif açıklamasının en hassas alanlarından biridir.

Personel sayısı, çalışma süresi, ücret seviyesi, resmi tatil çalışmaları ve ihale dokümanında personele ilişkin getirilen diğer yükümlülüklerin hesaplamaya doğru yansıtılması gerekir.

Rakibin işçilik maliyetini eksik hesapladığı düşünülüyorsa yalnızca “işçilik düşük gösterilmiş” denilmemeli; hangi personel, hangi süre veya hangi maliyet unsurunun eksik olduğu ortaya konulmalıdır.

3. Araç ve Makine Giderleri

Araç kullanılan hizmet alımlarında;

• kiralama,

• amortisman,

• akaryakıt,

• bakım ve onarım,

• lastik,

• zorunlu trafik sigortası,

• kasko,

• muayene,

• vergi

gibi kalemler ayrı ayrı önem kazanabilir.

Kamu İhale Kurulunun 2026 tarihli bir uyuşmazlığında araçların modeli, çalışma süresi, kiralama giderleri, amortisman, bakım-onarım, lastik, sigorta ve diğer giderlere ilişkin çok sayıda iddia ayrıntılı olarak incelemeye konu olmuştur.

Bu nedenle özellikle araç yoğun ihalelerde rakibin açıklaması tek bir toplam rakam üzerinden değerlendirilmemelidir.

4. Sigorta Giderleri

Araç veya başka sigortalanabilir unsurlar bulunan ihalelerde poliçe ve sigorta tekliflerinin ihale konusu işin süresi ve kapsamıyla uyumlu olması önemlidir.

Örneğin;

iş 24 ay sürecekken daha kısa süre esas alınarak maliyet oluşturulması veya açıklamaya konu araçlarla ihale kapsamında kullanılacak araçların uyuşmaması itiraz incelemesinde önem kazanabilir.

Nitekim 2026 yılında incelenen bir aşırı düşük teklif uyuşmazlığında kasko ve zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri özel olarak değerlendirilmiştir.

5. Teknik Şartname ile Maliyet Açıklaması Birbiriyle Uyumlu mu?

En kritik kontrollerden biri budur.

Rakip firma kağıt üzerinde bütün maliyetleri açıklamış olabilir.

Fakat açıklamada kullanılan;

• araç,

• ekipman,

• personel,

• malzeme,

• ürün,

• çalışma süresi

teknik şartnamedeki zorunlulukları karşılamıyorsa yapılan maliyet açıklaması ayrıca değerlendirilmelidir.

Çünkü daha düşük özellikte bir araç veya farklı nitelikte bir ürün üzerinden hesaplanan maliyet doğal olarak daha düşük çıkabilir.

Burada karşılaştırılması gereken iki belge vardır:

Teknik Şartname ↔ Aşırı Düşük Teklif Açıklaması

İtirazın en güçlü noktalarından biri çoğu zaman bu iki yapı arasındaki uyumsuzluğun ortaya çıkarılmasıdır.

İdarenin Aşırı Düşük Sorgulama Yazısı da Hatalı Olabilir

Sorun her zaman açıklama yapan firmada olmayabilir.

Bazen idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isterken hazırladığı sorgulama yazısı veya analiz formatı da mevzuata uygun olmayabilir.

2026 tarihli bir Kamu İhale Kurulu kararında idarece hazırlanan analiz formatlarının hatalı olduğu yönündeki uyuşmazlık nedeniyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine yönelik süreç yaşanmıştır.

Bu nedenle dosya incelenirken yalnızca rakibin cevabı değil;

idarenin açıklama talep yazısı da kontrol edilmelidir.

İtirazda En Büyük Hata: Genel İddialarla Başvuru Yapmak

Aşırı düşük teklif itirazında;

“Fiyatlar piyasa şartlarına uygun değildir.”

“Rakibin açıklaması mevzuata aykırıdır.”

“Bu fiyatla iş yapılamaz.”

“Sunulan belgeler hatalıdır.”

gibi genel ifadelerle yetinmek doğru değildir.

Başvuru mümkün olduğunca ihale özelinde hazırlanmalıdır.

Örneğin:

Zayıf iddia:

“Rakibin araç maliyetleri düşüktür.”

Daha somut iddia:

“Teknik Şartname kapsamında kullanılacak araçların bakım-onarım giderleri ile sigorta giderlerinin açıklamada eksik veya şartnamede öngörülen çalışma süresini karşılamayacak şekilde hesaplandığı düşünülmektedir.”

Aradaki fark çok önemlidir.

Çünkü Kamu İhale Kurumu başvuruyu hazırlayan firmanın yerine yeni bir itiraz gerekçesi üretmez.

Başvurunun hukuki ve teknik omurgasının baştan doğru kurulması gerekir.

Şikâyet Süresini Kaçırmayın

Kamu ihale süreçlerinde başvuru süreleri son derece kritiktir.

4734 sayılı Kanun'un 55'inci maddesi kapsamında idareye şikâyet başvurusu, şikâyete konu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21/b ve 21/c kapsamındaki ihalelerde 5 gün, diğer hallerde 10 gün içerisinde ve sözleşme imzalanmadan önce yapılmalıdır.

İdare şikâyet hakkında kural olarak on gün içinde gerekçeli karar verir. Karar alınmaması veya kararın uygun bulunmaması halinde Kanunda öngörülen süre içerisinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yolu gündeme gelir.

Bu nedenle kesinleşen ihale kararının ardından dosyayı günlerce bekletip sonrasında incelemeye başlamak ciddi hak kayıplarına neden olabilir.

İtiraz Etmeden Önce Dosyada Ne Yapılmalı?

Aşırı düşük teklif nedeniyle ihale kaybedildiğinde doğrudan dilekçe yazmaya başlamak yerine önce teknik bir dosya analizi yapılmalıdır.

İncelemenin temel sırası şu şekilde kurulabilir:

1. İhale dokümanı incelenir.

Rakibin hangi maliyetleri karşılamak zorunda olduğu belirlenir.

2. Aşırı düşük sorgulama kapsamı incelenir.

İdarenin hangi bileşenler için açıklama istediği tespit edilir.

3. İhale sonucu değerlendirilir.

Rakibin açıklamasının kabul edilmesiyle oluşan işlem ve başvuru süresi belirlenir.

4. Muhtemel aykırılıklar kalem kalem çıkarılır.

İşçilik, araç, fiyat teklifi, sigorta, malzeme, bakım veya diğer maliyet bileşenleri ayrı değerlendirilir.

5. Başvuru somut iddialar üzerinden hazırlanır.

Her iddianın mümkün olduğunca ihale dokümanı ve ilgili mevzuatla bağlantısı kurulur.

Rakibin Teklifi Çok Düşükse Dosyayı İncelemeden Vazgeçmeyin

İhale sonucunda rakibiniz sizden milyonlarca lira daha düşük teklif vermiş olabilir.

Bu durum tek başına rakibin açıklamasının hatalı olduğunu göstermez.

Ancak aynı şekilde;

idarenin açıklamayı kabul etmiş olması da dosyanın hatasız olduğunu göstermez.

Doğru yaklaşım, teklif farkına bakıp tahminde bulunmak yerine aşırı düşük teklif sürecini hukuki, mali ve teknik açıdan incelemektir.

Aşırı Düşük Teklif İtiraz ve Dosya İnceleme Danışmanlığı

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığını düşünüyorsanız, başvuru süresi dolmadan dosyanın incelenmesi önemlidir.

İhale Yönetim Danışmanlık Merkezi olarak;

• ihale dokümanının incelenmesi,

• aşırı düşük sorgulama yazısının kontrolü,

• açıklama istenen maliyet bileşenlerinin analizi,

• ihale sonucunun değerlendirilmesi,

• olası mevzuata aykırılıkların tespiti,

• idareye şikâyet sürecinin hazırlanması,

• Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet sürecinin değerlendirilmesi

konularında isteklilere profesyonel destek sağlıyoruz.

Rakibinizin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edildi ve ihaleyi bu nedenle kaybettiyseniz, süre dolmadan ihale dosyanızı inceletin.