2026 Kamu İhale Mevzuatında Gözden Kaçan 7 Kritik Değişiklik

Kamu ihale mevzuatında yapılan değişikliklerin etkisi çoğu zaman yalnızca yeni bir yönetmelik veya tebliğin yayımlanmasıyla sınırlı kalmıyor. Asıl sonuç, teklif hazırlanırken, yeterlik belgeleri kontrol edilirken veya ihale komisyonu değerlendirme yaparken ortaya çıkıyor.

2026 yılı da bu açıdan oldukça hareketli geçti. Vergi ve SGK borcu sorgulamalarından bilanço ve iş hacmi belgelerine, özel sektör iş deneyiminden aşırı düşük teklif açıklamalarına kadar birçok alanda uygulamayı doğrudan etkileyen düzenlemeler yapıldı.

Bazı değişiklikler teklif hazırlama alışkanlıklarını değiştirecek kadar önemli olmasına rağmen, uygulamada hâlâ eski yöntemlerin kullanıldığı görülüyor. Bu nedenle 2026 yılı itibarıyla özellikle dikkat edilmesi gereken yedi başlığı bir araya getirdik.

1. Vergi ve SGK Borcu Sorgulamasında Yeni Uygulama

İhalelerde vergi ve sosyal güvenlik prim borcunun kontrol edilme yöntemi 2026 yılında yeniden şekillendi.

İlanı veya duyurusu 2 Mart 2026 ve sonrasında yapılan ihalelerde, tekliflerin açılması aşamasında vergi ve SGK borcu sorgulamaları EKAP üzerinden gerçekleştiriliyor. Sorgulama sonucunda borç bulunduğu bilgisine ulaşılan isteklinin teklifi ise doğrudan değerlendirme dışı bırakılmıyor.

İstekliye EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekiyor. Bu süre içerisinde isteklinin, ihale tarihi itibarıyla vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunmadığını gösteren doğrulanabilir belgeleri idareye sunabilmesi mümkün.

Burada özellikle üzerinde durulması gereken nokta tarih meselesi.

Borç durumunun teklifin verildiği gün, sorgulamanın yapıldığı gün veya belgenin düzenlendiği gün itibarıyla değil, ihale tarihi itibarıyla değerlendirilmesi gerekiyor.

Verilen sürede gerekli belge sunulamazsa teklif değerlendirme dışı bırakılıyor ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi sonucu ortaya çıkabiliyor.

Dolayısıyla ihale öncesinde yalnızca güncel borç durumunun kontrol edilmesi yeterli değil. Firmanın ihale tarihi itibarıyla durumunu belgelendirebilecek kayıtlarının da hazır olması önem taşıyor.

2. Yılın İlk Dört Ayındaki İhalelerde Bilanço ve İş Hacmi Belgeleri Değişti

Ekonomik ve mali yeterlik açısından önemli değişikliklerden biri bilanço ve iş hacmi belgelerinde yapıldı.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, EKAP ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon üzerinden belgelerin sağlıklı biçimde teyit edilebilmesi amacıyla farklı bir yöntem benimsendi.

Buna göre yılın ilk dört ayında gerçekleştirilen ihalelerde, aday veya isteklilerin ihale veya son başvuru tarihinin bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait belgeleri sunması gerekiyor.

Örneğin ihale tarihi Şubat 2027 ise bu düzenleme kapsamında 2025 yılına ait bilanço ve iş hacmi verileri esas alınacak.

Bu değişiklik özellikle ocak, şubat, mart ve nisan aylarında ihaleye katılan firmalar açısından dikkat gerektiriyor. Önceki yıllardan kalan standart dosyaların veya alışılmış belge setlerinin kontrol edilmeden kullanılması, ekonomik ve mali yeterlik değerlendirmesinde sorun yaratabilir.

Düzenleme 9 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

3. Özel Sektör İş Deneyiminde Damga Vergisi Belgesi Artık Daha Kritik

Özel sektöre gerçekleştirilen işlerin kamu ihalelerinde iş deneyimi olarak kullanılması, zaten belge yönünden dikkatle yürütülmesi gereken alanlardan biriydi.

2026 yılında yapılan düzenleme bu sürece yeni bir kontrol noktası ekledi.

İş deneyim belgesi düzenlenemeyen durumlarda iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgelere, sözleşmeye ilişkin damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğini gösteren belgenin de eklenmesi gerekiyor.

Söz konusu sözleşme damga vergisinden istisna veya muaf ise bu durumun da belgelendirilmesi gerekiyor. İstisna veya muafiyetin dayanağını gösteren belgeler sunulabileceği gibi, gerekli şartları taşıyan açıklayıcı bir beyan da dosyaya eklenebiliyor.

Bu değişiklik özellikle özel sektör sözleşmeleri üzerinden yeterlik sağlamaya çalışan firmalar açısından önemli.

Bir işin fiilen gerçekleştirilmiş olması veya sözleşme ile faturaların mevcut bulunması tek başına yeterli olmayabilir. Teklif dosyası hazırlanırken sözleşmenin damga vergisi yönünden de kontrol edilmesi gerekiyor.

Aksi durumda, iş deneyimi tutarı yeterli olsa bile belgelendirme aşamasındaki bir eksiklik teklifin değerlendirilmesini doğrudan etkileyebilir.

4. Yapım İşlerinde Aşırı Düşük Açıklamasında Güncel Rayiç Kontrolü

Yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının en hassas noktalarından biri kullanılan rayiçler ve birim fiyatlardır.

2026 yılında yapılan düzenlemeyle bu konuda daha açık bir uygulama getirildi.

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyat ve rayiçlerin kullanıldığı aşırı düşük teklif açıklamalarında, ilan veya davet tarihinin bulunduğu aya ait güncel değerlerin dikkate alınması gerekiyor.

Ancak ilan veya davet tarihinde ilgili aya ait yeni rayiçler henüz yayımlanmamışsa, son yayımlanan birim fiyat ve rayiçlerin kullanılması mümkün.

Bu ayrım ilk bakışta küçük görünebilir. Oysa aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analizlerin hangi döneme ait verilerle hazırlandığı, açıklamanın mevzuata uygunluğunu doğrudan etkileyebiliyor.

Bu nedenle açıklama hazırlanırken yalnızca doğru rayicin bulunması yeterli değil. Rayicin yayım tarihi, geçerli olduğu dönem ve ihale ilan veya davet tarihiyle ilişkisi birlikte kontrol edilmeli.

Özellikle önceki ihaleler için hazırlanmış analiz tablolarının yeni bir ihalede doğrudan kullanılması bu nedenle riskli.

5. Aşırı Düşük Teklif Açıklama Sürecindeki Formlar Yenilendi

Aşırı düşük teklif sürecindeki değişiklikler sadece açıklamayı hazırlayan isteklilerle sınırlı kalmadı. İdarelerin açıklama isteme biçimi ve kullanılan elektronik formlar da güncellendi.

Aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama istenirken uygulanacak kurallar yeniden düzenlenirken, açıklama talebinde kullanılan elektronik formda da değişiklik yapıldı.

Malzemeli yemek hizmeti alımlarında ise süreç daha belirgin hale getirildi. Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli güncellenirken örnek öğün menüsüne ilişkin yeni elektronik form da uygulamaya alındı.

Bu nedenle geçmiş yıllarda hazırlanmış standart yazıların, Word dosyalarının veya Excel şablonlarının 2026 yılında hiçbir kontrol yapılmadan kullanılmaması gerekiyor.

Özellikle idarelerin açıklama isterken hangi iş kalemlerinin açıklanacağını doğru belirlemesi; isteklilerin ise açıklamayı güncel form ve kurallara göre oluşturması sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemli.

Aşırı düşük teklif değerlendirmelerinde yaşanan uyuşmazlıkların önemli bir bölümü teklif tutarından değil, açıklamanın şekli ve dayanak belgelerinden kaynaklanıyor.

6. Bazı Yapım İşlerinde İş Deneyim Tutarının Güncellenme Yöntemi Değişti

Mayıs 2026'da yapılan bir başka düzenleme, yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgelerinin güncellenmesini ilgilendiriyor.

Özellikle keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi uygulanarak sözleşmeye bağlanan yapım işlerinde kullanılacak endeksin belirlenme yöntemi yeniden düzenlendi.

Kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları yılda bir kez yayımladığı durumlarda, sözleşme birim fiyatlarının esas alındığı yıldan önceki yılın Aralık ayına ait endeks dikkate alınıyor.

Birim fiyatların yıl içerisinde birden fazla kez yayımlandığı veya güncellendiği durumlarda ise sözleşme birim fiyatlarına esas alınan aydan önceki aya ait endeks kullanılıyor.

Bu değer, ilk ilan veya davet tarihinden önceki aya ait endeks ile ilişkilendirilerek iş deneyim tutarının güncellenmesinde esas alınıyor.

İş deneyim belgesinde yazan tutarın tek başına değerlendirilmesi bu nedenle yanıltıcı olabilir. Özellikle yeterlik sınırına yakın iş deneyim belgelerinde güncel tutarın doğru yöntemle hesaplanması gerekiyor.

Birkaç puanlık veya küçük görünen hesaplama farkları, isteklinin yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığı sonucunu değiştirebilir.

7. Rekabeti veya İhale Kararını Etkileyen Davranışlarda Yeni Dönem

2026 yılındaki önemli gelişmelerden biri de rekabeti veya ihale kararını etkilediği değerlendirilen fiil ve davranışlara ilişkin uygulamada yaşandı.

2025 yılında alınan bir Kurul kararıyla bazı davranışların 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun yasak fiil ve davranışlara ilişkin hükümleri kapsamında değerlendirilmesine yönelik esaslar belirlenmişti.

Ancak söz konusu karar hakkında Danıştay 13. Dairesi tarafından yürütmenin durdurulmasına karar verilmesinin ardından, ilgili Kurul kararı 25 Şubat 2026 tarihinde iptal edildi.

Danıştay kararında öne çıkan husus, somut bir ihalede gerçekleşen davranışın yasak fiil veya davranış oluşturup oluşturmadığının ve yasaklama yaptırımı gerektirip gerektirmediğinin ilgili idare veya Bakanlık tarafından değerlendirilmesi gerektiği yönünde oldu.

Bu gelişme özellikle firmaların teklif davranışlarının, birbirine yakın tekliflerin, rekabeti etkilediği ileri sürülen işlemlerin ve ihale sonucuna etki ettiği düşünülen uygulamaların değerlendirilmesinde önem taşıyor.

Başka bir ifadeyle, benzer görünen iki olayın sonucu her zaman aynı olmayabilir. Her olayın kendi ihale şartları, teklif yapısı, tarafların davranışları ve dosya kapsamındaki somut deliller üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.

Teklif Vermeden Önce Dosyanızı Bir Kez Daha Kontrol Edin

2026 yılında yapılan değişikliklere birlikte bakıldığında ortak bir nokta dikkat çekiyor: Kamu ihalelerinde artık yalnızca doğru fiyatı vermek yeterli değil.

Vergi ve SGK durumu, bilanço ve iş hacmi belgeleri, iş deneyiminin dayanakları, damga vergisi, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak rayiçler ve elektronik formlar teklif verilmeden önce ayrı ayrı kontrol edilmesi gereken alanlar haline geldi.

Özellikle geçmiş yıllardan kalan teklif dosyalarının veya standart belge şablonlarının güncellenmeden kullanılması önemli riskler taşıyor.

İdareler açısından da aynı durum geçerli. İhale dokümanının hazırlanmasından tekliflerin değerlendirilmesine, aşırı düşük teklif sorgulamasından yeterlik belgelerinin kontrolüne kadar sürecin güncel mevzuat esas alınarak yürütülmesi gerekiyor.

Kamu ihale süreçlerinde çoğu uyuşmazlık büyük hatalardan değil, gözden kaçan bir tarih, eksik bir belge veya yanlış kullanılan bir mevzuat hükmünden doğuyor. Bu nedenle teklif verilmeden veya ihale kararı oluşturulmadan önce dosyanın bütün olarak kontrol edilmesi, sonradan ortaya çıkabilecek birçok sorunun önüne geçebilir.

İhale Yönetim; kamu ihalelerine katılım, teklif ve ihale dokümanı kontrolü, aşırı düşük teklif açıklaması, şikâyet ve itirazen şikâyet süreçleri ile ihale mevzuatı danışmanlığı alanlarında kurumlara ve firmalara profesyonel destek sunmaktadır.