Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarında 2026 Kuralları

Kamu ihalelerinde sınır değerin altında kalan bir teklif, her durumda doğrudan geçersiz sayılmaz. İhale dokümanındaki düzenlemeye ve ihale türüne göre teklif sahibinden, teklif fiyatının hangi maliyet ve avantajlı koşullara dayanılarak oluşturulduğunu açıklaması istenebilir.

Aşırı düşük teklif açıklaması, yalnızca düşük fiyatın gerekçesini belirten genel bir savunma değildir. Açıklamanın; idare tarafından belirlenen önemli teklif bileşenlerine cevap vermesi, mevzuatta kabul edilen yöntemlere dayanması ve süresi içerisinde EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir.

9 Nisan 2026 tarihli mevzuat değişiklikleriyle aşırı düşük teklif açıklama sürecinde hem idarelerin hem de isteklilerin uyması gereken bazı kurallar daha açık hâle getirilmiştir. Düzenlemelerin önemli bir bölümü 9 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Aşırı Düşük Teklif Nedir

İhale komisyonu, geçerli teklifleri değerlendirdikten sonra ihale türüne göre hesaplanan sınır değerin altında kalan teklifleri belirler.

Bu aşamada ihale dokümanındaki düzenlemeye göre:

• Teklif sahibinden açıklama istenebilir.
• Sınır değerin altındaki teklifler açıklama istenmeden reddedilebilir.
• İhale, aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden sonuçlandırılabilir.

Bu nedenle bir teklifin sınır değerin altında kalması, tek başına uygulanacak işlemi belirlemez. İlan, idari şartname ve ilgili ihale uygulama yönetmeliği birlikte incelenmelidir.

Açıklama Talebi Nasıl Gönderilir

Aşırı düşük teklif açıklama talebi, güncel KİK022 e-formu kullanılarak EKAP üzerinden istekliye tebliğ edilir. İsteklinin hazırladığı açıklamayı belirlenen tarihe kadar elektronik imzayla imzalayarak EKAP üzerinden idareye göndermesi gerekir.

Açıklama süresi, bildirimin yapıldığı günü izleyen günden itibaren:

• Mal ve hizmet alımı ihalelerinde üç iş gününden,
• Yapım işi ihalelerinde beş iş gününden

az olamaz. Açıklamanın, idare tarafından belirtilen son gün saat 18.00’e kadar gönderilmesi gerekir. Son günün yarım mesai gününe denk gelmesi hâlinde son saat 13.00 olarak belirlenir.

Önemli Teklif Bileşenleri Açıkça Belirtilmeli

2026 düzenlemesinin en önemli noktalarından biri, açıklama talep yazısının içeriğine ilişkindir.

Mal ve hizmet alımı ihalelerinde idare, açıklama yapılmasını istediği önemli teklif bileşenlerini:

• İşin niteliğine uygun şekilde belirlemeli,
• Açık ve anlaşılır biçimde yazmalı,
• Her bileşeni ayrı ayrı göstermeli,
• Açıklama istenen bütün istekliler için aynı unsurları kullanmalıdır.

“Teklifinizin tüm giderlerini açıklayınız” gibi genel ve sınırları belirsiz bir talep yerine, hangi maliyet bileşenlerinin açıklanacağı somut olarak gösterilmelidir. Ayrıca idare, Kamu İhale Genel Tebliği’nde kabul edilen açıklama yöntemlerini sınırlandıran veya dışlayan yeni bir yöntem belirleyemez.

Açıklamada Hangi Belgeler Kullanılabilir

Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılabilecek belgeler, ihale türüne ve açıklanması istenen maliyet kalemine göre değişebilir.

Uygulamada başvurulabilecek başlıca dayanaklar şunlardır:

• Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
• Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı fiyat ve tarifeler,
• Ticaret borsası fiyatları,
• Toptancı hâli fiyatları,
• İsteklinin kendi ürettiği veya sattığı ürünlere ilişkin maliyet ya da satış tutarı tespitleri,
• Stokta bulunan mallara ilişkin belgeler,
• İlgili mevzuat kapsamında kullanılabilecek diğer maliyet belgeleri.

Sunulan belgenin yalnızca mevcut olması yeterli değildir. Belgenin açıklama istenen bileşenle doğrudan ilgili olması, ihale konusu işte kullanılacak miktar ve özelliklerle uyum göstermesi gerekir.

Yapım İşlerinde Güncel Birim Fiyatlara Dikkat

Yapım işi ihalelerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve rayiçlerin kullanılması hâlinde, ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait güncel fiyatların esas alınması öngörülmüştür.

İlan veya davet tarihinde ilgili aya ait güncel birim fiyat ve rayiçler henüz yayımlanmamışsa, son yayımlanan fiyat ve rayiçler kullanılabilir. Bu düzenleme 9 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yapım işi ihalelerinde açıklama talep yazısının ekinde ayrıca:

• Açıklama istenen iş kalemleri,
• Açıklama istenmeyen analiz girdileri,
• Bulunması hâlinde özel veya paçal iş kalemi analizleri

yer almalıdır.

En Sık Yapılan Hatalar

Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesine neden olan başlıca hatalar şunlardır:

• Açıklamanın süresinden sonra gönderilmesi,
• Talep edilen önemli teklif bileşenlerinden birinin açıklanmaması,
• Fiyat tekliflerinin ihale konusu işin teknik özellikleriyle uyuşmaması,
• Miktar veya hesaplama hatası yapılması,
• Nakliye, işçilik, sigorta ve benzeri giderlerin eksik bırakılması,
• Belgelerdeki tutarlarla hesap cetvelindeki tutarların birbirini karşılamaması,
• Yapım işlerinde analiz girdilerinin yanlış oluşturulması,
• Elektronik imza ve EKAP gönderim işleminin zamanında tamamlanmaması.

Açıklamanın yalnızca belge yönünden değil, hesaplama bütünlüğü açısından da kontrol edilmesi gerekir. Bir maliyet bileşeninde yapılan küçük bir hata, toplam teklif tutarının açıklanabilirliğini etkileyebilir.

Firmalar Nasıl Hazırlanmalı

Aşırı düşük teklif açıklaması talebi geldikten sonra süre sınırlı olduğu için çalışma teklif verilmeden önce başlamalıdır.

Firmaların teklif hazırlarken maliyet dosyasını oluşturması; fiyat tekliflerini, işçilik hesaplarını, nakliye giderlerini, analizleri ve diğer dayanak belgeleri düzenli şekilde saklaması önemlidir.

Talep yazısı ulaştığında öncelikle açıklanması istenen bileşenler kontrol edilmeli, ardından her bileşen için kullanılan hesaplama ve belgeler eşleştirilmelidir. Son aşamada açıklama dosyası; matematiksel doğruluk, belge uygunluğu ve EKAP yükleme işlemleri bakımından yeniden incelenmelidir.

Sonuç

Aşırı düşük teklif açıklaması, ihalenin en teknik ve hata riski yüksek aşamalarından biridir. 2026 yılında yürürlüğe giren düzenlemelerle idarelerin açıklama talep yazılarını daha açık hazırlaması, önemli teklif bileşenlerini tek tek belirtmesi ve bütün istekliler için aynı unsurları kullanması zorunlu hâle getirilmiştir.

Firmalar açısından ise sürenin doğru hesaplanması, talep edilen her bileşenin mevzuata uygun belgelerle açıklanması ve dosyanın zamanında EKAP üzerinden gönderilmesi kritik önem taşımaktadır.