İhalelerde Teminat Mektuplarında 2026 Elektronik Dönemi

Kamu ihale süreçlerinde kullanılan teminat mektuplarına ilişkin elektronik dönüşüm 2026 yılında genişletildi. Yeni uygulamayla birlikte yalnızca sözleşme öncesinde sunulan kesin teminatlar değil, sözleşmenin uygulanması sırasında ihtiyaç duyulan bazı teminat türleri de EKAP ve Takasbank entegrasyonu üzerinden elektronik ortamda düzenlenmeye başladı.

Kamu İhale Kurulunun 12 Mart 2026 tarihli kararı uyarınca, ilan veya duyuru tarihi 1 Nisan 2026 ve sonrasında olan ihalelerde ek kesin teminat, avans teminatı, kesin hesap teminatı ve geçici kabul noksanları teminatına ilişkin mektup ve kefalet senetlerinin elektronik ortamda düzenlenmesi zorunlu hâle getirildi.

Teminat Mektuplarında Elektronik Dönüşüm

Kamu ihalelerinde teminatlar, isteklinin teklif sürecindeki yükümlülüklerini ve yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan sorumluluklarını güvence altına almak amacıyla kullanılmaktadır.

Elektronik teminat uygulaması ilk olarak geçici teminat mektuplarında yaygınlaştırılmış, daha sonra sözleşme imzalanmadan önce sunulan kesin teminat mektupları da elektronik sisteme dâhil edilmiştir.

İlan veya duyuru tarihi 8 Nisan 2024 ve sonrasında olan 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerde, sözleşme imzalanmadan önce sunulacak kesin teminat mektubu veya kefalet senedinin elektronik ortamda düzenlenmesi zorunlu tutulmuştur.

2026 düzenlemesiyle elektronik sistemin kapsamı sözleşme uygulama dönemindeki diğer teminat türlerini de içine alacak şekilde genişletilmiştir.

Hangi Teminatlar Elektronik Ortamda Düzenlenecek

İlan veya duyuru tarihi 1 Nisan 2026 ve sonrasında olan ihalelerde aşağıdaki teminatlara ilişkin mektup ve kefalet senetleri EKAP-Takasbank entegrasyonu üzerinden düzenlenecektir:

• Ek kesin teminat
• Avans teminatı
• Kesin hesap teminatı
• Geçici kabul noksanları teminatı

Düzenleme, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ihalelerin sözleşme sürecinde sunulacak bu teminatları kapsamaktadır.

Bu nedenle uygulamada yalnızca ihale tarihinin değil, ihalenin ilan veya duyuru tarihinin de kontrol edilmesi gerekmektedir.

Ek Kesin Teminat Nedir

Sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi veya mevzuatta belirlenen diğer durumların oluşması hâlinde yükleniciden ek kesin teminat alınabilir.

Yeni uygulama kapsamında, ek kesin teminatın teminat mektubu veya kefalet senedi şeklinde sunulması durumunda belgenin elektronik sistem üzerinden düzenlenmesi gerekecektir.

Yüklenicilerin iş artışı, fiyat farkı veya sözleşme bedelini etkileyen diğer işlemler ortaya çıktığında teminat ihtiyaçlarını son güne bırakmadan banka veya sigorta şirketiyle görüşmesi önem taşımaktadır.

Avans Teminatı Nasıl Sunulacak

İhale dokümanında yükleniciye avans verilmesi öngörülmüşse, avans ödemesinden önce avans tutarını güvence altına alan bir teminat sunulması gerekir.

1 Nisan 2026 ve sonrasında ilan veya duyurusu yapılan ihalelerde, avans teminatının mektup veya kefalet senedi olarak sunulması hâlinde işlem elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.

Avans ödemesinin gecikmemesi için yüklenicinin EKAP üzerindeki referans numarası işlemlerini zamanında tamamlaması ve belgeyi düzenleyecek banka ya da sigorta şirketine doğru bilgileri iletmesi gerekir.

Kesin Hesap Teminatı ve Geçici Kabul Noksanları

Yapım işleri başta olmak üzere bazı sözleşmelerde kesin hesap işlemleri tamamlanmadan veya geçici kabul sırasında tespit edilen eksiklikler giderilmeden önce ilave güvenceye ihtiyaç duyulabilir.

Kesin hesap teminatı, kesin hesabın tamamlanmasına kadar ortaya çıkabilecek mali riskleri güvence altına alırken geçici kabul noksanları teminatı, kabul aşamasında tespit edilen eksikliklerin yüklenici tarafından giderilmesini güvence altına almaktadır.

Bu teminatlara ilişkin mektup ve kefalet senetleri de yeni dönemde elektronik olarak düzenlenecektir.

Elektronik Teminat İşlemleri Nasıl Yapılır

Sözleşme sürecindeki teminatların Takasbank üzerinden sunulabilmesi için öncelikle ilgili idarenin EKAP üzerinde teminatı sunacak yükleniciyi belirlemesi gerekir.

Ardından yüklenici tarafından şu işlemler gerçekleştirilir:

1. EKAP kullanıcı sayfasına giriş yapılır.
2. İlgili sözleşmeye ait İhale Kayıt Numarası seçilir.
3. Teminat İşlemleri menüsünden referans numarası alınır.
4. Referans numarasıyla banka veya yetkili sigorta şirketine başvurulur.
5. Teminat mektubu veya kefalet senedinin elektronik ortamda düzenlenmesi talep edilir.

Kamu İhale Kurumunun duyurusunda, elektronik teminat düzenleme talebinin banka veya sigorta şirketine EKAP üzerinden alınan referans numarası kullanılarak iletilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Elektronik Teminatların Avantajları

Elektronik teminat sisteminin yaygınlaşması, belge doğrulama ve kontrol süreçlerini daha güvenli hâle getirmektedir.

Elektronik sistem sayesinde:

• Sahte veya doğrulanamayan belge riski azalır.
• Belgenin geçerliliği sistem üzerinden kontrol edilebilir.
• Fiziki evrak tesliminden kaynaklanan gecikmeler önlenir.
• İdare, yüklenici ve finans kuruluşu arasındaki bilgi akışı hızlanır.
• Teminatın tutarı ve türüne ilişkin kayıtlar elektronik ortamda takip edilebilir.
• Evrak kaybı ve belge üzerindeki maddi hata riski azaltılabilir.

Bununla birlikte yüklenicinin yalnızca bankadan teminat talebinde bulunması yeterli değildir. EKAP üzerinde doğru sözleşmenin seçilmesi ve doğru referans numarasının oluşturulması gerekir.

Yabancı Para Cinsinden Teminatlarda Yeni Kural

2026 yılında yapılan düzenlemelerden biri de yabancı para cinsinden düzenlenen teminat mektuplarının tazminine ilişkindir.

Yabancı para birimi üzerinden düzenlenen bir teminat mektubunun tazmin edilmesi durumunda, mektup tutarı esas olarak düzenlendiği yabancı para birimi üzerinden ödenecektir.

İdarenin mali mevzuatı nedeniyle yalnızca Türk lirası üzerinden tahsilat yapılabilmesi durumunda ise tutar, tazmin tarihinde geçerli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecektir.

Bu nedenle yabancı para cinsinden düzenlenen teminatlarda döviz türünün, mektup tutarının ve tazmin hükümlerinin güncel elektronik forma uygun olması önemlidir.

En Sık Yapılan Hatalar

Elektronik teminat işlemlerinde karşılaşılabilecek başlıca hatalar şunlardır:

• Yanlış İhale Kayıt Numarası üzerinden referans numarası alınması
• Teminat türünün yanlış seçilmesi
• Teminat tutarının eksik hesaplanması
• Teminat süresinin sözleşme yükümlülüklerini karşılamaması
• Bankaya veya sigorta şirketine hatalı referans numarası iletilmesi
• Elektronik teminatın ilgili sözleşmeyle eşleşip eşleşmediğinin kontrol edilmemesi
• Teminat işlemlerinin ödeme veya kabul tarihine çok yakın başlatılması
• Eski fiziki form veya güncel olmayan belge örneği kullanılması

Kamu İhale Kurumu, 2026 kararları doğrultusunda geçici teminat, kesin teminat, avans teminatı, kesin hesap teminatı ve geçici kabul noksanları teminatı dâhil ilgili elektronik formlarda değişiklik yapıldığını açıklamıştır.

İdarelerin Dikkat Etmesi Gerekenler

İdarelerin sözleşme sürecinde talep edilecek teminat türünü ve tutarını doğru belirlemesi, ardından yükleniciyi EKAP üzerinden ilgili işlem için yetkilendirmesi gerekir.

Teminatın elektronik ortamda görüntülenmesi, her durumda içeriğinin kontrol edilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez. İdare tarafından en az şu hususlar incelenmelidir:

• Teminatın doğru yüklenici adına düzenlenip düzenlenmediği
• İlgili sözleşme ve İKN ile eşleşip eşleşmediği
• Teminat türünün doğru seçilip seçilmediği
• Teminat tutarının yeterli olup olmadığı
• Teminat süresinin sözleşmeye uygunluğu
• Belgenin güncel elektronik forma uygunluğu

Yükleniciler Nasıl Hazırlanmalı

Yüklenicilerin teminat sürecini yalnızca sözleşme imzalama aşamasında değerlendirmemesi gerekir. İş artışı, avans ödemesi, geçici kabul ve kesin hesap gibi aşamalarda yeni teminat ihtiyacı doğabileceği dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle firma bünyesinde:

• EKAP yetkileri güncel tutulmalı,
• Teminat limitleri önceden kontrol edilmeli,
• Çalışılan banka ve sigorta şirketleriyle süreç planlanmalı,
• Referans numarası işlemlerinden sorumlu personel belirlenmeli,
• Teminat tutarı ve süresi ikinci bir kontrol mekanizmasından geçirilmelidir.

Sonuç

2026 düzenlemesiyle kamu ihalelerinde teminat mektuplarının elektronik ortamda düzenlenmesine ilişkin uygulama önemli ölçüde genişletilmiştir.

İlan veya duyuru tarihi 1 Nisan 2026 ve sonrasında olan ihalelerde ek kesin teminat, avans teminatı, kesin hesap teminatı ve geçici kabul noksanları teminatına ilişkin mektup ve kefalet senetleri EKAP-Takasbank entegrasyonu üzerinden düzenlenecektir.

Yeni sistem belge güvenliğini ve işlem takibini güçlendirmekle birlikte yanlış referans numarası, hatalı teminat türü, eksik tutar veya süre uyumsuzluğu gibi uygulama hatalarını tamamen ortadan kaldırmamaktadır.

İdarelerin ve yüklenicilerin teminat işlemlerini son güne bırakmadan yürütmesi, EKAP kayıtlarını kontrol etmesi ve güncel elektronik formları kullanması büyük önem taşımaktadır.