İhaleyi Kazandınız Ama Sözleşme İmzalamak İstemiyorsunuz Ne Olur

Kamu ihalesine teklif verdiniz ve ihale firmanızın üzerinde kaldı.

Ancak ihale tarihi ile sözleşmeye davet tarihi arasında maliyetler arttı.

Tedarikçi fiyat değiştirdi.

Döviz kuru yükseldi.

Personel maliyetleri beklediğinizden fazla çıktı.

Teklif hazırlanırken önemli bir maliyet kaleminin hesaba katılmadığını fark ettiniz.

Ya da işi mevcut teklif bedeliyle gerçekleştirmenin artık şirketiniz açısından ciddi zarar doğuracağını düşünüyorsunuz.

Bu noktada birçok firmanın sorduğu soru aynıdır.

İhaleyi kazandım ama sözleşmeyi imzalamak istemiyorum ne olur

Kamu ihalelerinde ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalama yükümlülüğü oldukça ciddi sonuçlara bağlıdır.

Sadece ihaleden vazgeçmekle süreç kapanmayabilir.

Geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama sürecinin gündeme gelmesi mümkündür.

Bu nedenle sözleşmeye davet alan bir firmanın karar vermeden önce ihale dosyasını ve hukuki durumunu ayrıntılı şekilde değerlendirmesi gerekir.

İhaleyi Kazanan Firma Sözleşme İmzalamak Zorunda mı

Genel kural evettir.

İhale üzerinde bırakılan istekli, mücbir sebep halleri dışında mevzuatta öngörülen yükümlülükleri yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.

Kamu ihale mevzuatındaki düzenlemelerde, sözleşmeye davet edilen isteklinin gerekli yükümlülükleri yerine getirmemesi veya sözleşmeyi imzalamaması halinde geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama hükümlerinin uygulanması öngörülmektedir.

Bu nedenle;

Fiyatı yanlış hesapladık

Artık işi yapmak istemiyoruz

Beklediğimiz kadar karlı değil

Başka bir iş aldık

gibi ticari gerekçeler tek başına sözleşme imzalama yükümlülüğünü ortadan kaldırmayabilir.

Sözleşmeyi İmzalamazsanız Ne Olabilir

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme davetine rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde iki önemli risk öne çıkar.

Geçici teminatın gelir kaydedilmesi

ve

kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama sürecinin başlaması

Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerinin Kurul kararlarına yansıyan uygulamasında, ihale üzerinde kalmasına rağmen süresi içerisinde sözleşme imzalamayan isteklilerin geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi ve 4734 sayılı Kanunun yasaklamaya ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmektedir.

Bu nedenle sözleşme imzalamama kararı yalnızca ilgili ihalenin kaybedilmesi olarak değerlendirilmemelidir.

Firmanın sonraki kamu ihalelerine katılımını da etkileyebilecek sonuçlar ortaya çıkabilir.

Geçici Teminat Ne Olur

Sözleşmeye davet edilen ve sözleşme imzalamakla yükümlü olduğu halde bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi gündeme gelir.

Örneğin firmanızın;

20 milyon TL

teklif verdiği bir ihalede geçici teminat olarak;

700 bin TL

sunmuş olduğunu varsayalım.

Sözleşme imzalama yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde sadece ihaleyi kaybetmek değil, şartların oluşması durumunda bu teminatın da gelir kaydedilmesi riski ortaya çıkar.

Dolayısıyla karar verirken yalnızca işin gelecekte oluşturacağı zarar değil;

• geçici teminat tutarı
• yasaklama riski
• şirketin devam eden ihale stratejisi
• diğer kamu ihalelerine katılım planı

birlikte değerlendirilmelidir.

Yasaklama Kararı Çıkabilir mi

Evet.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun yasaklamaya ilişkin hükümleri kapsamında üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama gündeme gelebilir.

Bu yaptırım geçici teminatın gelir kaydedilmesinden çok daha ciddi sonuçlar doğurabilir.

Çünkü yasaklama yalnızca kaybedilen ihaleyi değil, yasaklama süresi boyunca firmanın kamu alımlarına katılım kabiliyetini etkileyebilir.

Bu nedenle;

Sözleşmeyi imzalamayalım teminatımız yansın

şeklinde yapılan basit bir maliyet hesabı eksik olabilir.

Asıl değerlendirme;

Teminat kaybı artı yasaklama riski artı gelecekte kaybedilecek ihaleler

üzerinden yapılmalıdır.

Fiyatların Artması Sözleşmeyi İmzalamamak İçin Yeterli mi

Her fiyat artışı otomatik olarak mücbir sebep oluşturmaz.

Örneğin;

• döviz kurunun yükselmesi
• hammadde fiyatlarının artması
• tedarikçinin yeni fiyat vermesi
• işçilik maliyetlerinin yükselmesi
• firmanın beklediği karın azalması

ticari açıdan ciddi sorunlar yaratabilir.

Ancak bu durumların kamu ihale hukuku bakımından sözleşme imzalamama yaptırımlarını otomatik olarak ortadan kaldırdığı kabul edilmemelidir.

Mücbir sebep değerlendirmesi somut olayın özelliklerine göre yapılmalıdır.

Bu nedenle sözleşmeyi imzalamama kararı alınmadan önce gerçekten hukuken kabul edilebilir bir engelin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Teklifte Hesaplama Hatası Yaptıysanız Ne Olur

Firmaların karşılaştığı en zor senaryolardan biri budur.

Teklif hazırlanırken;

• malzeme gideri unutulmuş olabilir
• KDV veya başka mali yükler yanlış değerlendirilmiş olabilir
• personel sayısı yanlış hesaplanmış olabilir
• araç giderleri eksik bırakılmış olabilir
• yanlış tedarikçi fiyatı kullanılmış olabilir
• birim fiyat teklif cetveline yanlış bedel girilmiş olabilir

İhale sonuçlandıktan sonra şirket yaptığı işi yeniden hesaplar ve önemli ölçüde zarar edeceğini fark eder.

Ancak teklif sahibinin kendi maliyet veya hesaplama hatası, kural olarak sözleşme yükümlülüğünden otomatik çıkış sağlamaz.

Bu nedenle teklif verilmeden önce yapılacak mali kontrol, sözleşme aşamasındaki bu riskleri önlemenin en etkili yollarından biridir.

Sözleşmeye Davet Geldiğinde Önce Neleri Kontrol Etmelisiniz

EKAP üzerinden sözleşmeye davet yazısı geldiğinde doğrudan imzaya gitmeden önce dosyanın son kez kontrol edilmesi faydalıdır.

Özellikle şu alanların gözden geçirilmesi gerekir.

• Sözleşmeye davet tarihi
• Teklif geçerlilik süresi
• Geçici teminatın durumu
• Kesin teminat tutarı
• Vergi ve SGK yükümlülükleri
• Sözleşme öncesi istenen belgeler
• İhale dokümanında sözleşme öncesi öngörülen diğer yükümlülükler
• Teklif fiyatının halen uygulanabilir olup olmadığı
• İş programı
• Tedarik koşulları
• Teknik yükümlülükler

Özellikle ihale ile sözleşmeye davet arasında uzun süre geçmişse teklif geçerlilik süresinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Teklif Geçerlilik Süresi Dolmuşsa Durum Değişebilir

Bu nokta son derece önemlidir.

İhalenin sonuçlanması uzun sürmüş olabilir.

Şikayet veya itirazen şikayet başvuruları yapılmış olabilir.

İhale işlemleri aylarca devam etmiş olabilir.

Bu sırada firmanın teklif geçerlilik süresi sona ermiş olabilir.

Teklif geçerlilik süresinin sona erdiği her durumda firma otomatik olarak aynı yükümlülük altında değerlendirilmemelidir.

Kamu ihale uygulamasında teklif geçerlilik süresinin uzatılması isteklinin kabulüne bağlıdır. Sürenin sona ermesi ve usulüne uygun şekilde uzatılmamış olması sözleşme yükümlülüğünün değerlendirilmesinde kritik öneme sahip olabilir.

Nitekim yargı kararına konu olan bir uyuşmazlıkta da teklif geçerlilik süresinin uzatılmasının isteklinin kabulüne bağlı olduğu ve teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonraki sözleşme yükümlülüğünün bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

Bu nedenle sözleşmeye davet geldiğinde şu iki tarih mutlaka karşılaştırılmalıdır.

Teklif geçerlilik süresinin son günü

Sözleşmeye davet tarihi

Bu kontrol yapılmadan sözleşmeyi imzalamama yönünde karar verilmemelidir.

Teklif Geçerlilik Süresini Uzatmak Zorunda mısınız

İhale sürecinin uzaması halinde idare istekliden teklif geçerlilik süresini uzatmasını talep edebilir.

Ancak süre uzatımı isteklinin kabulüne bağlıdır. İstekli güncel maliyetler nedeniyle artık teklifinin arkasında durmak istemiyorsa uzatma talebini değerlendirebilir.

Burada önemli olan zamanlamadır.

Teklif geçerlilik süresi devam ederken sözleşmeye davet edilmiş bir firma ile teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra sürecin devam ettiği bir firmanın hukuki durumu aynı olmayabilir.

Bu nedenle;

süre uzatımı

sözleşmeye davet

teminat süresi

bir bütün olarak değerlendirilmelidir.

Sözleşme Öncesi Belgeleri Sunmazsam Süreçten Çıkar mıyım

Bu yöntem güvenli bir çıkış yolu değildir.

Bazı firmalar;

Sözleşmeyi doğrudan reddetmeyelim belgeleri sunmayalım

şeklinde hareket edebiliyor.

Ancak mevzuat uygulamasında sözleşmeye davet edilen isteklinin sözleşme imzalama süresi içerisinde yerine getirmesi gereken yükümlülükleri yerine getirmemesi de ciddi yaptırımlar doğurabilir.

Kurul kararlarına yansıyan düzenlemelerde, sözleşme öncesinde sunulması gereken belgelerin hiç sunulmaması ile sözleşme imzalanmaması arasında yaptırım açısından bağlantı kurulabildiği görülmektedir.

Bu nedenle belge sunmayarak süreçten çıkmaya çalışmak hukuki riskleri ortadan kaldıran bir yöntem değildir.

Belgeyi Sundunuz Ama Durumunuz Uygun Çıkmadıysa Ne Olur

Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır.

Sözleşme imzalanmadan önce isteklinin taahhüt ettiği bazı durumlara ilişkin belgeler idare tarafından kontrol edilir.

Sunulan belgelerde örneğin mevzuatta öngörülen durumlara aykırılık bulunması halinde geçici teminatın gelir kaydedilmesi gündeme gelebilir.

Ancak Kurul kararlarında aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına göre, bazı durumlarda geçici teminat gelir kaydedilmekle birlikte Kanunun yasaklama hükümleri uygulanmayabilir.

Bu ayrım önemlidir.

Belgeyi hiç sunmamak

ile

belgeyi sunmak ancak belgenin taahhüt edilen duruma aykırı olduğunun anlaşılması

aynı hukuki sonuçları doğurmayabilir.

Bu nedenle firmanın sözleşme aşamasındaki problemi doğru sınıflandırılmalıdır.

Mücbir Sebep Varsa Ne Yapılmalı

Firmanın iradesi dışında ortaya çıkan ve sözleşme imzalanmasını gerçekten engelleyen olağanüstü bir durum varsa mücbir sebep değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Ancak mücbir sebep iddiası;

sadece bir dilekçede mücbir sebep ifadesinin kullanılmasıyla

oluşmaz.

Olayın;

• firmadan kaynaklanmaması
• yükümlülüğün yerine getirilmesine engel olması
• firmanın engeli ortadan kaldırabilecek durumda olmaması
• gerektiğinde belgeyle ortaya konulabilmesi

gibi unsurlar bakımından değerlendirilmesi gerekir.

Geçmiş Kurul kararlarında olağanüstü olayların sözleşme imzalama yükümlülüğüne etkisinin somut olay bazında incelendiği görülmektedir.

Dolayısıyla mücbir sebep bulunduğu düşünülüyorsa idareyle yapılan yazışma ve sunulan belgeler son derece dikkatli hazırlanmalıdır.

İhaleyi Kazandıktan Sonra En Büyük Hata Sessiz Kalmak

Sözleşmeye davet yazısı geldikten sonra hiçbir işlem yapmadan sürenin geçmesini beklemek en riskli yöntemlerden biridir.

Firma sözleşmeyi imzalayamayacağını düşünüyorsa konu hemen analiz edilmelidir.

Öncelikle;

neden sözleşme imzalanmak istenmediği

tespit edilmelidir.

Sebep ticari zarar mı

Teklif geçerlilik süresinin sona ermesi mi

Mücbir sebep mi

Sözleşme davetinde bir hukuka aykırılık mı

Sözleşme öncesi belgelerde problem mi

İhale dokümanındaki başka bir yükümlülük mü

Her senaryonun hukuki sonucu farklı olabilir.

Sözleşme İmzalamadan Önce Dosya Analizi Neden Önemli

İhale üzerinde kaldıktan sonra yapılacak hatanın maliyeti teklif aşamasındaki bir hatadan çok daha büyük olabilir.

Firma;

• geçici teminatını kaybedebilir
• yasaklama riskiyle karşılaşabilir
• başka kamu ihalelerine katılım planını kaybedebilir
• hukuki başvuru süreçleriyle karşılaşabilir
• banka limitleri ve teminat kapasitesi açısından zarar görebilir

Bu nedenle sözleşme aşamasında verilecek karar yalnızca satış veya finans departmanının ticari değerlendirmesiyle alınmamalıdır.

İhale hukuku açısından sonuçları ayrıca analiz edilmelidir.

Sözleşme Öncesi Risk Analizi ve İhale Danışmanlığı

İhale Yönetim Danışmanlık Merkezi olarak ihale üzerinde kalan ancak sözleşme aşamasında risk yaşayan firmaların dosyalarını ihale özelinde inceliyoruz.

Danışmanlık kapsamında;

• sözleşmeye davet yazısının incelenmesi
• teklif geçerlilik süresinin kontrolü
• geçici teminat riskinin değerlendirilmesi
• yasaklama riskinin analizi
• sözleşme öncesi sunulacak belgelerin kontrolü
• kesin teminat yükümlülüğünün değerlendirilmesi
• mücbir sebep iddialarının dosya bazında incelenmesi
• ihale dokümanı ve sözleşme tasarısının kontrolü
• idareyle yürütülecek sürecin değerlendirilmesi
• gerekli hukuki başvuru yollarının belirlenmesi

konularında profesyonel destek sağlıyoruz.

İhaleyi Kazandınız Ama Sözleşme Aşamasında Tereddütünüz Varsa Dosyanızı İnceletin

İhaleyi kazanmak her zaman sürecin sorunsuz tamamlandığı anlamına gelmez.

Özellikle sözleşmeye davet sonrasında alınacak yanlış bir karar;

teminat kaybı

yasaklama

ve

uzun süreli ticari kayıp

sonuçlarını beraberinde getirebilir.

Sözleşmeye davet yazınızı ve ihale dokümanınızı paylaşın.

Sözleşmeyi imzalamadan veya imzalamama yönünde karar vermeden önce hukuki ve mali risklerinizi birlikte değerlendirelim.