Yapım İşlerinde Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarında Yeni Birim Fiyat Kuralları

Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarında Yeni Dönem

Yapım işi ihalelerinde sınır değerin altında kalan tekliflerin değerlendirilmesi, teklif fiyatını oluşturan iş kalemlerinin ve maliyet bileşenlerinin mevzuata uygun belgelerle açıklanmasını gerektirebilir.

Açıklama hazırlanırken kullanılan kamu birim fiyatlarının, rayiçlerin, analizlerin ve maliyet belgelerinin doğru döneme ait olması büyük önem taşır. Yanlış döneme ait birim fiyat veya rayiç kullanılması, açıklamanın ekonomik açıdan gerçekçi görünmesine rağmen mevzuata uygun bulunmaması sonucunu doğurabilir.

9 Nisan 2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği değişikliğiyle yapım işi ihalelerinde kullanılacak kamu birim fiyatları ve rayiçlerin ait olması gereken dönem yeniden düzenlenmiştir. Değişiklik aynı gün yürürlüğe girmiştir.

Yeni düzenlemeyle esas alınacak dönem açık biçimde ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu ay olarak belirlenmiştir.

Yeni Düzenleme Ne Getirdi

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 ve 45.1.6 maddelerinde yapılan değişikliklerle aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak birim fiyat ve rayiçlere ilişkin iki temel kural getirilmiştir.

Birinci kurala göre istekliler, iş kalemleri veya iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları kullanabilir.

İkinci kurala göre Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerde de ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçler esas alınır.

İlgili aya ait güncel birim fiyat veya rayiçler henüz yayımlanmamışsa isteklinin son yayımlanmış birim fiyatları ve rayiçleri kullanmasına izin verilmiştir.

Hangi Tarih Esas Alınmalıdır

Yeni uygulamada belirleyici tarih;

• İhale tarihi
• Teklif verme tarihi
• Aşırı düşük teklif açıklama talebinin gönderildiği tarih
• Açıklamanın idareye sunulduğu tarih

değildir.

Esas alınması gereken tarih, ihalenin ilk ilan veya davet tarihidir.

Örneğin ilk ilan tarihi 18 Haziran 2026 olan bir yapım işi ihalesinde, aşırı düşük teklif açıklaması temmuz ayında istenmiş olsa bile temel olarak haziran ayına ait yayımlanmış güncel birim fiyatlar ve rayiçler dikkate alınır.

İhalenin pazarlık usulüyle ve ilan yapılmadan gerçekleştirilmesi halinde ise davet tarihi esas alınmalıdır.

Bu nedenle açıklama hazırlanmadan önce yalnızca EKAP’taki ihale tarihi değil, ilk ilan veya davet tarihi de kontrol edilmelidir. Düzenleme, kullanılacak fiyat dönemini doğrudan bu tarihe bağlamaktadır.

Güncel Birim Fiyat Yayımlanmışsa Ne Yapılmalıdır

İlk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyat yayımlanmışsa isteklinin bu fiyatı veya bu fiyattan daha yüksek bir fiyatı kullanması gerekir.

Örneğin ilk ilan tarihi 12 Ağustos 2026 olan bir ihalede ilgili kamu kurumunun ağustos ayına ait güncel birim fiyatları yayımlanmışsa, açıklamada daha önce yayımlanan ocak veya temmuz fiyatlarının kullanılması risk oluşturabilir.

İstekli, ağustos ayına ait güncel birim fiyatı doğrudan kullanabileceği gibi bu fiyatın üzerinde bir fiyat da belirleyebilir.

Güncel kamu birim fiyatının altında bir tutar kullanılması halinde ise yalnızca poz numarasını ve kamu fiyatını gösteren liste yeterli olmayabilir. Bu durumda fiyatın hangi girdiler ve belgeler üzerinden oluşturulduğunun ayrıca açıklanması gerekebilir.

İlgili Aya Ait Fiyat Yayımlanmamışsa Ne Olur

İlk ilan veya davet tarihi itibarıyla o aya ait güncel birim fiyatlar henüz yayımlanmamış olabilir.

Yeni düzenleme bu durum için açık bir istisna getirmiştir. İlgili aya ait fiyatların yayımlanmamış olması halinde istekli son yayımlanmış birim fiyatları kullanabilir.

Örneğin ilk ilan tarihi 5 Şubat 2027 olan bir ihalede şubat ayı güncel birim fiyatları henüz yayımlanmamışsa ocak ayında veya önceki dönemde yayımlanan son geçerli birim fiyatlar kullanılabilir.

Burada önemli olan, isteklinin istediği herhangi bir önceki fiyatı seçmesi değil, ilan veya davet tarihinde mevcut olan son yayımlanmış fiyatı kullanmasıdır.

Açıklama dosyasında ilgili aya ait fiyatların yayımlanmadığını ve kullanılan fiyatın o tarihteki son yayımlanmış fiyat olduğunu gösteren kayıtların saklanması faydalı olacaktır.

Kamu Birim Fiyatı Kullanıldığında Analiz Sunulması Gerekir mi

İsteklinin açıklamaya konu iş kalemi veya iş grubu için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel birim fiyatı ya da bu fiyattan daha yüksek bir fiyatı kullanması halinde analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Bu imkândan yararlanılabilmesi için kullanılan fiyatların liste halinde açıklama dosyasına eklenmesi gerekir.

Listede en az;

• Birim fiyatı yayımlayan kamu kurumunun adı
• İş kaleminin adı
• Poz numarası
• Kullanılan birim fiyat
• Birim fiyatın ait olduğu dönem

açık biçimde gösterilmelidir.

Tebliğ değişikliğinde, isteklinin hangi kamu kurum veya kuruluşunun birim fiyatını kullandığını ve ilgili poz numarasını liste halinde belirtmesi gerektiği açıkça düzenlenmiştir.

Kaynağı ve poz numarası gösterilmeyen bir fiyatın yalnızca kamu birim fiyatı olduğu belirtilerek sunulması yeterli olmayabilir.

Birim Fiyat ile Rayiç Arasındaki Fark

Birim fiyat, belirli bir iş kaleminin bir biriminin gerçekleştirilmesi için gereken girdilerin ve maliyetlerin analiz edilmesiyle oluşturulan toplam fiyatı ifade eder.

Rayiç ise analizlerde kullanılan;

• İşçilik
• Malzeme
• Makine
• Araç
• Ekipman
• Nakliye

gibi girdilerin birim değeridir.

Bir iş kalemine ait kamu birim fiyatı doğrudan kullanıldığında iş kaleminin toplam fiyatı esas alınır. İstekli kendi analizini hazırlıyorsa analiz içindeki girdiler için rayiçlerden yararlanabilir.

Bu nedenle açıklama hazırlanırken kamu birim fiyatı ile analiz girdisi niteliğindeki rayiçler birbirine karıştırılmamalıdır.

Rayiçlerde Hangi Dönem Esas Alınır

Analizler ile yardımcı veya alt analizlerde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanılması halinde ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçler esas alınmalıdır.

İlgili aya ait rayiçler henüz yayımlanmamışsa son yayımlanmış rayiçlerin kullanılmasına izin verilmiştir.

Örneğin ilk ilan tarihi 21 Eylül 2026 olan bir ihalede eylül ayı rayiçleri yayımlanmışsa analiz girdilerinde eylül rayiçleri kullanılmalıdır.

Eylül rayiçleri henüz yayımlanmamışsa ilan tarihi itibarıyla mevcut olan son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.

Rayiçler İçin Fiyat Teklifi veya Ek Belge Gerekir mi

İstekli, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan güncel rayiçleri kullanıyorsa bu rayiçler için ayrıca fiyat teklifi veya maliyet belgesi sunmak zorunda değildir.

Ancak kullanılan rayiçlerin poz numaralarıyla birlikte liste halinde gösterilmesi gerekir.

Tebliğin güncel 45.1.6 maddesine göre ilan veya davet ayına ait güncel Bakanlık rayiçlerini kullanan ve bu rayiçleri poz numaralarıyla listeleyen isteklilerin, söz konusu rayiçler için Tebliğin 45.1.13 maddesinde sayılan destekleyici belgeleri sunmasına gerek bulunmamaktadır.

Buna karşılık kaynağı belirtilmeyen, poz numarası bulunmayan veya kamu rayiçlerinden farklı bir değere dayanan girdiler için uygun maliyet belgelerinin hazırlanması gerekebilir.

Örnek Uygulama

Bir yapım işi ihalesinin ilk ilan tarihinin 16 Temmuz 2026 olduğunu varsayalım.

İhale komisyonu, istekliden ağustos ayında aşırı düşük teklif açıklaması istemiş olsun.

Bu durumda açıklamada kullanılacak kamu birim fiyatları ve Bakanlık rayiçleri belirlenirken ağustos ayı değil, ilk ilanın yapıldığı temmuz ayı esas alınacaktır.

Temmuz fiyatları yayımlanmışsa

İstekli temmuz ayına ait yayımlanmış güncel kamu birim fiyatlarını veya bu fiyatlardan daha yüksek tutarları kullanabilir.

Temmuz ayına ait Bakanlık rayiçleri de analizlerde kullanılabilir.

Temmuz fiyatları yayımlanmamışsa

İlan tarihi itibarıyla son yayımlanmış kamu birim fiyatları ve rayiçler kullanılabilir.

İstekli daha düşük bir fiyat kullanacaksa

Kamu birim fiyatının altında bir fiyat kullanılması halinde maliyetin mevzuatta kabul edilen analiz ve belgelerle açıklanması gerekebilir.

Farklı Kamu Kurumlarının Birim Fiyatları Kullanılabilir mi

Aşırı düşük teklif açıklamasında yalnızca tek bir kamu kurumunun birim fiyatlarının kullanılması zorunlu değildir.

İş kaleminin niteliğine göre farklı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan uygun birim fiyatlardan yararlanılabilir.

Ancak kullanılan her fiyat için;

• Fiyatı yayımlayan kurum
• Poz numarası
• İş kalemi tanımı
• Fiyatın ait olduğu dönem
• Açıklamada kullanılan tutar

ayrı ayrı gösterilmelidir.

Aynı iş kalemine ait farklı kurum fiyatları arasında seçim yapılırken işin teknik içeriği, birimi ve poz tarifinin ihale konusu işle uyumu kontrol edilmelidir.

Poz numarasının benzer olması, iş kaleminin teknik kapsamının tamamen aynı olduğu anlamına gelmeyebilir.

İdarenin Açıklama Talebinde Dikkat Etmesi Gerekenler

İdare, aşırı düşük teklif açıklaması isterken açıklamaya konu edilecek iş kalemlerini veya iş gruplarını açık biçimde belirlemelidir.

Açıklama talebinde;

• Sorgulamaya konu iş kalemleri
• Açıklanması gereken analiz girdileri
• Açıklama süresi
• Kullanılacak standart form
• Sunulması gereken belgeler
• Açıklama yöntemine ilişkin özel hususlar

tereddüde yer bırakmayacak şekilde gösterilmelidir.

9 Nisan 2026 tarihli mevzuat paketinde aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak güncel fiyatların yanı sıra idarenin açıklama isterken uyması gereken kurallar ve ilgili elektronik formlar da güncellenmiştir. KİK022 numaralı Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi formunda yapılan değişiklikler 9 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

En Sık Yapılabilecek Hatalar

İhale tarihinin esas alınması

Kullanılacak birim fiyat ve rayiçlerin dönemi belirlenirken ihale tarihi değil, ilk ilan veya davet tarihi esas alınmalıdır.

Açıklama talebinin gönderildiği ayın kullanılması

Açıklamanın istenme tarihi birkaç ay sonra olabilir. Bu durum kullanılacak fiyat dönemini değiştirmez.

Yıl başında yayımlanan fiyatların bütün yıl geçerli olduğunun düşünülmesi

İlgili kurum yıl içinde aylık veya farklı dönemlerde güncelleme yapıyorsa ilan veya davet ayındaki güncel fiyatlar kontrol edilmelidir.

Son yayımlanmış fiyatın yanlış seçilmesi

İlgili aya ait fiyat yayımlanmamışsa herhangi bir eski fiyat değil, ilan veya davet tarihinde mevcut olan son yayımlanmış fiyat kullanılmalıdır.

Kurum adının belirtilmemesi

Kullanılan kamu birim fiyatının hangi kurum tarafından yayımlandığı listede açıkça gösterilmelidir.

Poz numarasının yazılmaması

Yalnızca iş kalemi adının yazılması yeterli olmayabilir. Birim fiyat veya rayicin poz numarası da belirtilmelidir.

Birim fiyat ile rayicin karıştırılması

Kamu birim fiyatı bir iş kaleminin toplam fiyatını, rayiç ise analiz girdisinin değerini ifade eder. Açıklama dosyasının yapısı buna göre oluşturulmalıdır.

Güncel fiyatın altında tutar kullanılıp analiz sunulmaması

Analiz sunmama kolaylığı, güncel kamu birim fiyatının veya daha yüksek bir fiyatın kullanılması halinde uygulanabilir. Daha düşük fiyat kullanılıyorsa maliyetin ayrıca açıklanması gerekebilir.

İstekliler İçin Kontrol Listesi

Aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanırken şu kontroller yapılmalıdır:

• İlk ilan veya davet tarihi belirlendi mi
• İlgili aya ait kamu birim fiyatları yayımlanmış mı
• İlgili aya ait Bakanlık rayiçleri yayımlanmış mı
• Yayımlanmamışsa son geçerli dönem doğru seçildi mi
• Kullanılan birim fiyat güncel kamu fiyatına eşit veya yüksek mi
• Birim fiyatı yayımlayan kurum belirtildi mi
• Poz numaraları doğru yazıldı mı
• İş kalemi tarifi ihale dokümanıyla uyumlu mu
• Rayiçler ayrı bir listede gösterildi mi
• Analiz sunulmayan kalemlerin şartları karşılanıyor mu
• Kamu fiyatından düşük tutarlar uygun belgelerle açıklanmış mı
• Nakliye ve yardımcı analizler kontrol edildi mi
• Hesap cetvellerindeki miktar ve fiyat çarpımları doğrulandı mı
• Açıklama talebinde belirtilen bütün iş kalemleri cevaplandı mı
• Belgeler verilen süre içinde EKAP üzerinden gönderilmeye hazır mı

İdareler İçin Kontrol Listesi

İhale komisyonları açıklamaları değerlendirirken;

• İlan veya davet ayının doğru belirlenip belirlenmediğini
• İlgili aya ait güncel fiyatların yayımlanma durumunu
• Kullanılan kamu kurumunun ve poz numarasının belirtilip belirtilmediğini
• Kamu birim fiyatı ile isteklinin teklif ettiği fiyat arasındaki ilişkiyi
• Analiz sunulmayan kalemlerin gerekli şartları taşıyıp taşımadığını
• Rayiç listelerinin güncel ve doğrulanabilir olup olmadığını
• Son yayımlanmış fiyat kullanılmasının gerekçesini
• İş kalemi tariflerinin ihale dokümanıyla uyumunu
• Aritmetik hesaplamaların doğruluğunu
• Açıklama talebi dışındaki kalemlerin değerlendirmeye etkisini

eşit muamele ve saydamlık ilkeleri çerçevesinde incelemelidir.

Düzenlemenin Uygulamaya Etkisi

Yeni düzenleme, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi döneme ait kamu verileri kullanılarak hazırlanacağına açıklık getirmiştir.

Özellikle kamu birim fiyatlarının ve rayiçlerin yıl içinde birden fazla kez güncellendiği dönemlerde, isteklilerin eski fiyatları seçerek açıklama yapmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

İlk ilan veya davet ayının esas alınması, aynı ihaledeki bütün isteklilerin aynı fiyat dönemi üzerinden değerlendirilmesine katkı sağlar.

Bununla birlikte firmaların birim fiyat ve rayiç veri tabanlarını daha yakından takip etmesi, açıklama hazırlarken yalnızca yıllık fiyat listelerine güvenmemesi gerekir.

Sonuç

9 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak kamu birim fiyatları ve rayiçler için ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu ay esas alınmaya başlanmıştır.

İlgili aya ait güncel fiyatların yayımlanmış olması halinde bu fiyatların veya daha yüksek tutarların kullanılması gerekir. Güncel fiyatlar henüz yayımlanmamışsa son yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçler kullanılabilir.

Kamu birim fiyatları kullanılarak analiz sunulmaması isteniyorsa fiyatı yayımlayan kurumun ve poz numarasının liste halinde gösterilmesi gerekir.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiçlerinin kullanılması halinde de poz numaralarının belirtilmesi büyük önem taşır.

Yanlış ayın seçilmesi, eski fiyat kullanılması, poz numarasının yazılmaması veya kamu fiyatının altında kalan tutarın belgesiz açıklanması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilecek ciddi risklerdir.

İhale Yönetim Danışmanlık Merkezi yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanması, analiz ve rayiç kontrolleri, yaklaşık maliyet incelemesi, EKAP belge yönetimi ve ihale dosyasının mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi alanlarında profesyonel danışmanlık desteği sunmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Yeni birim fiyat düzenlemesi ne zaman yürürlüğe girdi

Düzenleme 9 Nisan 2026 tarihinde yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir.

Hangi aya ait birim fiyat kullanılmalıdır

İlk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatlar kullanılmalıdır.

İhale tarihi farklı bir ayda ise hangi ay esas alınır

İhale tarihi değil, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu ay esas alınır.

İlgili aya ait birim fiyat yayımlanmamışsa ne yapılır

İlan veya davet tarihinde mevcut olan son yayımlanmış birim fiyat kullanılabilir.

Kamu birim fiyatı kullanıldığında analiz sunmak zorunlu mudur

İlgili aya ait güncel kamu birim fiyatının veya daha yüksek bir fiyatın kullanılması ve kurum adıyla poz numarasının liste halinde gösterilmesi halinde analiz düzenlenmesi zorunlu değildir.

Bakanlık rayiçleri için fiyat teklifi sunulması gerekir mi

Güncel Bakanlık rayiçlerinin poz numaralarıyla liste halinde sunulması halinde bu rayiçler için ayrıca destekleyici maliyet belgesi sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Kamu birim fiyatından daha düşük bir tutar kullanılabilir mi

Daha düşük tutar kullanılması halinde analiz sunmama kolaylığından yararlanılamayabilir. Fiyatın uygun analiz ve maliyet belgeleriyle açıklanması gerekir.

Pazarlık usulünde hangi tarih dikkate alınır

İlan yapılmayan pazarlık usulü ihalelerinde davet tarihinin içinde bulunduğu ay esas alınır.